Giá thế giới bất ngờ giảm mạnh Vào tháng 4 và tháng 5, giá thép cán nóng trên thị trường thế giới đã giảm từ khoảng 600USD/tấn xuống còn khoảng 550USD/tấn sau khi tăng mạnh trong 3 tháng trước đó, tạo ra công ép cho các công ty thương mại. Để chóng vánh thu hồi vốn, giải pháp bán giảm giá, dưới giá có thể được chọn lọc khiến giá đã giảm còn có thể giảm mạnh hơn. Có thể nói, tháng 4 và tháng 5 được xem là những tháng rất xấu của ngành thép, tháng 6 được dự báo là khoảng thời kì tạo đáy để chuẩn bị cho bước đệm hồi phục vào đầu quý III. Nhưng thực tại lại khác hẳn khi thị trường thép “được” bồi thêm một cú chí mạng cả về giá cả lẫn sức tiêu thụ. Giá thép cán nóng trong tháng 6 đấu giảm từ mức 550USD/tấn về sát mốc 500USD/tấn, tức giảm thêm 10%.
Những lý do trên đã khiến lãi gộp quý II của SMC chỉ đạt 32 tỷ đồng, ứng 1,3% doanh thu, trong khi tỷ lệ này trong quý I còn lên đến 4%. Lãi gộp thấp đã không thể bù đắp được các loại uổng như phí tài chính, phí bán hàng, phí quản lý. Nói một cách dễ hiểu là giá bán không thể tăng, thậm chí giảm (do giá thép giảm) trong khi phí tăng đã khiến lãi gộp giảm. Đáng chú ý là trong quý II tổn phí tài chính của SMC (gần 31 tỷ đồng) đã tăng gấp đôi so với quý I (hơn 15 tỷ đồng), trong đó phí lãi vay hơn 21 tỷ đồng (quý I chỉ gần 12 tỷ đồng). Câu hỏi đặt ra là vì sao một doanh nghiệp quản lý chi phí tốt như SMC, đặc biệt là hoài lãi vay luôn ở mức thấp, lại để xảy ra tình trạng phí tổn tài chính tăng vọt như vậy? Thường ngày, khi doanh nghiệp thua lỗ, các ngân hàng có thể cân nhắc gia tăng lãi suất để thăng bằng rủi ro, nhưng đến đầu quý III thì SMC mới báo lỗ quý II. Hơn nữa, trong quý II SMC cũng đã công bố về việc cung cấp thép cho dự án Formosa (Hà Tĩnh) và được các ngân hàng hỗ trợ gia tăng hạn mức tín dụng và lãi suất hấp dẫn. Linh hoạt cắt lỗ Giá trị hàng tồn kho tại thời điểm cuối quý II của SMC đạt hơn 1.000 tỷ đồng, tăng hơn 50% so với cuối quý I (hơn 650 tỷ đồng). Điều này cho thấy SMC đã gia tăng lượng hàng hóa trong quý II, dẫn đến việc sử dụng vốn vay cũng gia tăng. Hơn nữa, ảnh hưởng từ chênh lệch tỷ giá cũng tác động đến các khoản vay ngoại tệ để nhập cảng hàng hóa. Cốt lõi của vấn đề nằm ở việc SMC gia tăng vốn vay. Luận bàn với ĐTTC, đại diện SMC khẳng định, các nhà băng vẫn ủng hộ SMC và không thay đổi lãi suất vay. So với thời điểm 30-6-2012, lãi suất vay của SMC tại thời khắc 30-6-2013 giảm 20%.
Một điểm khác cần coi xét là cuối quý I con số đề phòng giảm giá hàng tồn kho của SMC là hơn 13 tỷ đồng, quý II giá trị hàng tồn kho tăng hơn 50% nhưng đề phòng cuối quý cũng chỉ suýt soát 15 tỷ đồng. Vấn đề cần đặt ra ở đây là giá trị phòng ngừa có vẻ tăng chậm hơn tỷ lệ gia tăng hàng tồn kho, trong khi quý II giá thép còn giảm. Được biết, 6 tháng đầu năm 2013, sản lượng thép tiêu thụ của SMC ước tính đạt hơn 360.000 tấn, tức là công ty đã hoàn thành hơn 55% kế hoạch đề ra song song tình hình tiêu thụ vẫn được duy trì. Điều này cũng đồng nghĩa với việc những lô hàng SMC nhập về với giá cao đã được tiêu thụ và cắt lỗ (lỗ khoảng 1.000 đồng/kg) thay vì để hàng tồn kho và phải trích lập phòng ngừa giảm giá. Hơn nữa, với vị thế là một nhà phân phối lớn, đến cuối tháng 6, SMC cũng được các nhà sản xuất san sớt khó khăn bằng việc bán những đơn hàng với giá tốt nên không tác động đến việc trích ngừa. Đây là 2 lý do quan trọng lý giải cho việc dù hàng tồn kho tăng mạnh, nhưng tỷ lệ tăng các khoản trích lập thấp hơn. Từ đầu tháng 7 đến nay, giá thép đang có thiên hướng gia tăng trở lại, giá một số mặt hàng thép cán nóng đang dao động trong mức từ 550-600 USD, đồng nghĩa với việc SMC đã có thể thu về lợi nhuận từ hoạt động thương mại và gia công chế biến thép của mình. Có thể nói, việc SMC thua lỗ trong quý II là một sự cố rất đáng tiếc nhưng công ty vẫn bảo toàn được những nguồn lực, lợi thế của mình như sức tiêu thụ, thị phần và mối quan hệ với các nhà băng. Hơn nữa, công ty quyết liệt trong việc tiêu thụ, kể cả ưng ý thua lỗ nhằm đảm bảo được nguồn vốn để lùng các cơ hội tiếp theo. Sự chủ động dù là “đau đớn”, nhưng trong việc cắt lỗ vẫn hăng hái hơn nhiều so với việc nối phó mặc căn số để phụ thuộc vào diễn biến tăng, giảm của giá thép. Và dù lỗ quý II, nhưng tổng cộng 6 tháng, SMC vẫn có lãi hơn 18 tỷ đồng. |
