Thứ Năm, 12 tháng 9, 2013

Nữ thi sĩ năng động và con mèo tam thể.

Nhưng, “giải thưởng lớn nhất là tình cảm của mọi người đã dành cho tôi

Nữ thi sĩ và con mèo tam thể

“Lúc đầu còn nhúc nhích đi lại được, nên dù khó nhọc, tôi vẫn cố ngoi ngóp nhờ bạn, nhờ người nhà giúp đỡ đến trường, không vắng buổi học nào.

Bà nghe lời khuyên ấy, về loay hoay tìm nơi để mở tiệm. Một chiếc nồi cơm điện cũ đã rơi mất cái nắp được tận dụng làm cả thảy các món, từ kho, luộc đến xào.

Thế nhưng, bạn bè của bà thì nghĩ trái lại. Hiện nay, bà vẫn viết thơ, tày tay. Một người bạn của bà “lén lút” gửi thơ của bà lên Báo yên bình. Ước mong một máy tính nối mạng. “Cái mặc cảm “chuông khánh còn chẳng ăn ai”, huống chi là người khuyết tật như mình đã giam tôi trong bốn bức tường.

Nhưng càng lớn, các cơ bắp càng teo đi, tứ chi cứ hao dần, khiến đi lại đối với tôi chẳng khác gì cực hình”. Bệnh thần kinh teo cơ khiến dây thanh quản bị chèn lấn, làm giọng bà bị biến dạng, không tròn vành như người thông thường. Thơ đã tạo ra một bầu khí quyển bao bọc quanh bà, để bà được hít thở, được cảm nhận cuộc sống bằng ắt cảm quan của mình.

Hệ thống ống nước được thiết kế ngay cạnh giường, nên bà Thục nhặt rau, rồi rửa rau ngay trên giường. Hằng sáng, hai chị em nhờ bà con chòm xóm mua hộ thịt, rau.

Nguồn thu cốt của bà là cái quán tạp hóa, và cũng là nơi ở của bà. Cùng năm đó, bà được vinh hạnh tiếp thụ vào Hội Nhà văn yên bình. Cửa hàng tạp hóa   Dù thẳng tắp gửi thơ, văn tới các báo, nhưng những đồng nhuận bút còm cõi, dĩ nhiên không đủ để trang trải cho cuộc sống. Sự sẻ chia, đồng cảm đó khiến bà mạnh mẽ lên rất nhiều, khiến bà càng say mê hơn với chữ nghĩa. Đọc thơ bà, tôi cảm nhận được một tâm hồn đa cảm, tinh tế, khát khao được thương tình và mở mang lòng mình để thương mọi người.

Năm 1984, bà đã đạt được thành công lớn. , Để rồi, ở hai câu cuối, “em” như muốn giận hờn: “Chỉ giục em thôi, anh đâu có biết/Quên giục trái tim mình thiết tha với tình em”.

Và tất nhiên, cũng là ở trên giường. Sau đó, gian nhà này đã được hóa giá cho bà. Có thời kì tôi chỉ biết khóc”. Từ đó, thơ, văn đã đưa trí tưởng tượng của bà đi khắp mọi nơi, và nhất là đã mang lại cho bà nhiều bạn bè ở mọi miền sơn hà. Chiếc giường cũng là “nhà bếp” của hai chị em. Phải thế lắm tôi mới nghe trọn được câu chuyện, bởi giọng nói của bà rất khó nghe. Nhà văn khuyên bà mở cửa hàng để tự kiếm sống, đồng thời có dịp tiếp xúc với mọi người, có vốn sống để viết.

Bà kể: “Việc trước tiên là tôi ghi lại xúc cảm của mình về thiên nhiên, gia đình, bè bạn. Căn phòng trở nên im ắng, chỉ còn tiếng loạt soạt của chú mèo tam thể cọ móng vào chiếu.

Nỗi buồn có lẽ đã giết chết bà, nếu như bà không có khát vọng sống mãnh liệt, khát vọng được giao cảm với cuộc đời bên ngoài bằng những dòng thơ chắt chiu từ cuộc sống đắng chát của mình.

Tôi trăn trở đêm ngày với câu nói đó, tự nhìn lại mình với chút sức khỏe còn lại và vốn tri thức ít ỏi học được ở nhà trường.

Bà Thục cũng bị căn bệnh quái như chị mình, nhưng vẫn có thể đi lại được, tuy rất khó khăn. Mình sẽ làm gì để tự cứu mình?”. Đoàn Tất Thảo. Trong bài “Anh - em và thơ”, bà kể về chuyện một “anh” cứ liên tục giục “em” viết thơ, viết về cánh đồng, viết về những dòng sông.

Đang nói chuyện, bỗng dưng bà Thuận ngồi thừ người ra, chẳng nói gì nữa. Bà kể, hồi còn bé, bà vốn ác cảm với cái nghề “đo lọ nước mắm, đếm củ dưa hành” này lắm, nhưng dường như ông trời đã định sẵn, gắn chặt bà với cái nghề buôn bán. Đôi cánh thơ  Bà kể chuyện mình tự đánh tháo khỏi cái vỏ ốc ủ dột: “Một lần đọc báo, có bài chuyện trò của nguyên Tổng bí thơ Nguyễn Văn Linh tại Hội nghị thanh niên toàn quốc, tôi không nhớ năm nào, trong đó có một câu làm tôi thức tỉnh: Mỗi chúng ta hãy tự cứu mình, trước khi trời cứu.

Rồi khi chế độ bao cấp không còn, bà mở mang mặt hàng nhiều hơn, gia cố lại căn nhà cho chắc chắn

Nữ thi sĩ và con mèo tam thể

Thực hiện xong “động tác thể dục nhẹ”, chú lẹ làng chui vào lòng bà chủ để nằm. Khát vọng giao cảm  Do đôi tay đã bị co quắp lại, nên muốn cầm cốc nước, bà Thuận phải dùng cả hai tay quặp lại, tạo thành “gọng kìm” để kẹp lấy.

Bà bảo, mong muốn của mình là có một bộ máy tính nối mạng để vừa lên Internet thu thập thông báo, có vốn sống hơn cho ngòi bút của mình; cũng như thuận tiện hơn thuần khiết tác và gửi bài vở bằng thư điện tử cộng tác cho các báo. Thơ làm cho riêng mình, để mình đỡ buồn nản, cùng lắm là đọc để bè bạn nghe cho vui, chứ chẳng nghĩ đến rằng mình sẽ thành nhà thơ”.

Đủ dùng cho cả ngày. Năm 1981, sau khi bài ký viết về chính bản thân mình đăng trên báo Tiền Phong, bà nhận thư sẻ chia đồng cảm của nhiều người. Những vần thơ lục bát, những mẩu truyện ngắn, những đoạn tản văn cứ thế lần lượt hiện ra.

Thế rồi, bà trở nên “cô chủ nhỏ”, mở dịch vụ thuê truyện, bán những đồ vặt vãnh cho trẻ nít. Thông cảm với cảnh ngộ của bà, hợp tác xã đã cho mượn gian nhà đang bỏ trống. ”. Vô vọng, cô bé Thuận chẳng thiết gì đến học cấp III nữa, sự học bị đứt gánh.

Ánh mắt bà Thuận vẫn nhìn ra cửa sổ, ngoài đó, bầu trời đã chuyển sang màu tối sẫm; còn cả hai tay thì khẽ khàng gãi nhẹ vào gáy chú mèo. Đôi chân của bà không đi được xa, giờ bà chỉ mong mình mở rộng tầm mắt, làm giàu thêm vốn sống bằng cách ấy mà thôi.

Những lúc rỗi rãi, bà Thuận thường đọc sách, báo để trau dồi thêm cho ngòi bút của mình. Bà cũng đã đạt được nhiều giải thưởng về văn thơ khác, được UBND tỉnh tặng bằng khen. Đến giờ, bà Thuận vẫn không chồng, không con.

Có nhiều bè bạn, khiến thôi thấy mình đáng sống hơn rất nhiều lần. Bà tự viết về “Tôi”: “Tôi sinh ra ở trên đời/Tuổi thơ đã chịu ngậm ngùi đau thương/Bạn bè lặn ngụp gió sương/Còn tôi trong bốn bức tường lặng im/Gia tài chỉ có con tim/Và đôi mắt với cái nhìn khát khao/Mở hồn cho nắng ùa vào/Chim vui đến hát xôn xao thành vườn/Tôi thầm nhận thấy mùi hương/Và tôi cũng thấy đau thương nguôi dần/Tôi đi xa, tôi về gần/Thơ cho tôi - những đôi chân tuyệt vời”.

Nhờ thơ mà có lần tôi được các bạn văn, thơ ở Hội Văn nghệ Lạng Sơn “di dời” tôi ra khỏi chiếc giường để được lên xứ Lạng giao lưu với mọi người, cảm nhận tình cảm thực bụng mọi người dành cho mình, được du lãm sơn thủy, mở mang tầm mắt.

Chuyện là, năm 1988, bà đi thăm một nhà văn ở huyện Tiền Hải. Tôi bất giác nghĩ: có nhẽ "họ" lại sắp bắt đầu lui vào thế giới tây riêng cố hữu. Gần gũi nhất với bà là cô em gái Nguyễn Thị Thục ở cùng với bà và chú mèo tam thể. Bà cáng đáng đun nấu, chăm sóc vệ sinh cá nhân cho chị mình, bởi bà Thuận chẳng thể tự làm những công việc này.

Thế giới của bà - từ đó - chỉ xoay quanh chiếc giường, trong căn phòng gần như lúc nào cũng đóng cửa. Chú đang rướn người, ra chừng sảng khoái sau bữa ăn ngon. Bữa cơm tối chớp nhoáng trôi qua. Thơ và. Nhà xuất bản Kim Đồng và Hội Nhà văn Việt Nam đã trao tặng giải B cho tập truyện ngắn đầu tay của bà viết cho các em thiếu nhi mang tiêu đề “Làm chị”.

Chiều tối, ngồi ăn cơm với hai bà, tôi đã không thể nén lòng mình khi thấy hai người không thể dùng đũa mà phải dùng thìa xúc, nhiều khi mãi mà không vớt được miếng rau nào vào bát.

Bà Thuận và chú mèo tam thể - người bạn luôn gần gụi giúp bà vơi đi nỗi buồn. Những câu thơ, câu văn cứ thế nhọc nhằn hiện lên. Bà được bố mẹ đưa đi chữa chạy khắp nơi và rốt cục hy vọng sụp đổ, khi các thầy thuốc ở Bệnh viện Bạch Mai kết luận đây là một căn bệnh thế giới chưa tìm ra thuốc chữa.

Đấy là thời khắc năm 1974. Và tôi đứng lên. Đến khi bài thơ được đăng, bà mừng phát khóc. Đến nay, ngoài tập truyện ngắn trên, bà đã xuất bản được 3 tập thơ, đó là “Sợi nắng mong manh”; “Đi tự tim mình” và “Tình bạn, tình thơ”. Cứ thế, túc tắc buôn bán đã được hàng chục năm. Chính vì tâm cảnh thụ động ấy khiến bà ít vận động hơn, lại làm căn bệnh trầm trọng hơn, để rồi sau đó không lâu, khi mới tuổi 20, bà không thể tự đi, mà phải làm bạn với chiếc giường.